psychose

We kunnen allemaal bang zijn, en we kunnen ons allemaal wel eens dingen in beelden.  Mensen hebben soms intense spirituele ervaringen die kunnen leiden tot bijzondere groei. En om flexibel te kunnen reageren op de wereld om ons heen moeten we er altijd betekenis aan geven: waarom doet diegene zo vervelend? Hebben die vrienden iets met elkaar? Lachen die mensen in de bus me uit? Om goed om te gaan met zulke dingen is het gezond om soms een beetje achterdochtig te zijn, of om in je hoofd met jezelf te praten.

Maar extreme achterdocht (wanen) en het horen van stemmen waar je geen controle meer over hebt (hallucinaties) zitten in de weg van je dagelijks functioneren. De achterdocht of stemmen zijn dan geen normale ervaringen meer, maar psychotische symptomen waar je hulp voor nodig hebt.

Een psychose is een syndroom van verschillende soorten symptomen. De mix ziet er bij iedereen anders uit. De één heeft bijvoorbeeld vooral gevoelens van wantrouwen, de ander hoort vooral vijandige stemmen. Weer een ander heeft juist last van stemmingswisselingen en is de ene keer diep somber en traag (depressie) en de volgende keer niet normaal uitgelaten en hyperactief (manisch). Nog weer andere mensen ervaren onvoldoende motivatie om dagelijkse taken uit te voeren, gebrek aan aandacht en concentratie, en kunnen minder goed plannen en leren.

Een volle psychose is wanneer psychotische ervaringen je leven zo erg gaan beheersen dat je in het dagelijks leven niet meer (goed) functioneert. Je gaat helemaal op in jouw realiteit en kunt geen verschil meer maken tussen waan en werkelijkheid. Voor jou kunnen wanen, stemmen of hallucinaties in een psychose levensecht zijn, maar je omgeving ervaart dat heel anders.

Een béétje psychose is niet erg. Dat komt bij veel mensen wel eens voor, blijkt uit wetenschappelijk onderzoek. Wanneer psychotische ervaringen erger worden, langer aanhouden en samengaan met depressie, manie, of met veranderingen in motivatie, kunnen er problemen ontstaan. Je hebt bijvoorbeeld al langere tijd het gevoel dat er rare dingen gebeuren om je heen – dat is een lichte psychotische ervaring. Je kunt wel nog normaal functioneren en je omgeving heeft weinig in de gaten. Het vreemde gevoel kan weer verdwijnen: dan is er niets aan de hand.

Je omgeving vindt vaak dat je vreemd bezig bent en wil hulp inschakelen. Zelf ervaar je dat in je psychose heel anders: je hebt het gevoel dat juist de omgeving veranderd is en dat andere mensen raar doen: je voelt je bedreigd.

Als je deze symptomen herkent wees dan niet bang om hulp te zoeken. Al is het maar bij vrienden, menselijk contact is heel goed in deze situaties.

Dit was het onderwerp van de dag, see you next time!